Czy jesteś 1 z 300 osób z tego rodzaju snem?

Czy jesteś 1 z 300 osób z tego rodzaju snem?

Lubisz biegać i nawet postanowiłeś robić to każdego ranka, zanim wyjdziesz do pracy? Po kilku takich porannych pobudkach, już sama myśl o wcześniejszym wstawaniu sprawia, że masz ochotę wrócić do łóżka i jednak jeszcze pospać? Daj sobie spokój z tak wczesnym wstawaniem – być może Twój organizm daje Ci znać, żebyś zaczął słuchać swojego zegara biologicznego.

Wstawanie przed świtem

Na pewno znasz kogoś, kto budzi się tuż przed wschodem słońca, idzie biegać i wciąż ma wystarczająco dużo energii, aby przetrwać cały dzień, bez żadnego popołudniowego kryzysu, który mógłby skończyć się drzemką. Faktem jest, że bardzo wczesne wstawanie stało się w ostatnich czasach wyznacznikiem produktywności, a rekiny biznesu, prezesi firm i ludzie sukcesu chwalą się swoimi pobudkami przed świtem.

Jednak w wielu przypadkach może to być efekt działania zegara biologicznego – zaproś taką osobę na nocnego drinka – odmówi Ci, bo to będzie jej czas kiedy idzie spać.

Badania przeprowadzone dla czasopismo Sleep

Taki rodzaj cyklu czuwania i snu - budząc się naturalnie około 4 rano i kładąc spać przed 20:00 – nosi oficjalną nazwę syndromu przyspieszonej fazy snu (Advanced Sleep Phase Syndrome - ASPS). Ma to swoje podłoże biologiczne – co potwierdza badanie opublikowane na łamach magazynu Sleep.

W badaniu naukowcy przeanalizowali dane dotyczące harmonogramów snu 2422 pacjentów w klinice zaburzeń snu, zgromadzonych w ciągu dziewięciu lat. Na ich podstawie stwierdzili, że około 1 na 300 osób cierpi na zespół przyspieszonej fazy snu.

Faza snu to ten okres 24-godzinnego dnia, w którym biologicznie zaprogramowano Cię do snu. Większość ludzi budzi się około 7 rano i idzie spać około 23:00. Ale u niektórych ludzi, godziny te są przesunięte. Mamy wtedy do czynienia albo z opisaną wyżej przyspieszoną fazą snu, albo opóźnioną fazą snu (nocne marki, które nie mogą zasnąć przed 2 lub 3 nad ranem).

Zwykle można wyjaśnić te zjawiska poprzez genetykę, jednak czynniki społeczne także odgrywają tutaj ważną rolę.

Wpływ genetyki i czynników środowiskowych na sen

Geny są dziedziczne – ale środowisko ma dziś ogromy wpływ na nasze funkcjonowanie. Nie słuchamy naszych zegarów biologicznych – bo nie możemy. Trzeba wstać do pracy, zawieźć dzieci do szkoły, a to zostać dłużej na imprezie. Np. jeśli zaczynasz pracę o 7, to musisz wstać o 5, aby się przygotować i dotrzeć na miejsce – Twój zegar biologiczny może dostosować się do takiego wcześniejszego czasu wstawania. Jednak badania pozwalają na przypuszczenie, że istnieje jeden gen lub cały wariant genetyczny, który odpowiada za przyspieszoną lub opóźnioną fazę snu.

Czy należysz do 1 z 300 osób z ASPS?

Syndrom przyspieszonej fazy snu wciąż jest dość rzadki, więc prawdopodobnie nie należysz do 1 z tych 300 osób, których organizm najlepiej funkcjonuje po przebudzeniu o 4 rano. Tak więc jeśli nie musisz – to się do tego nie zmuszaj.

Najlepiej jest, gdy możesz żyć zgodnie ze swoim biologicznym zegarem. Unikasz wtedy znalezienia się w grupie podwyższonego ryzyka związanego z powstawaniem niektórych nowotworów, cukrzycy, otyłości czy chorób autoimmunologicznych – a to wszystko przez przewlekłe pozbawienie snu, które w spieszącym się społeczeństwie jest wręcz nagminne.

Staraj się przestrzegać czasu swojego naturalnego zegara biologicznego, biorąc oczywiście pod uwagę codzienne obowiązki i przyjemności np. bieganie, czy wizyty na siłowni. Owszem mogą się zdarzyć dni, kiedy jedyną możliwością na wykonanie treningu będą wczesne poranne pory. Jeśli jednak będziesz mieć gorszy poranek i nie będziesz w stanie wstać na trening – nie zmuszaj się do tego. To Twój organizm mówi Ci, że potrzebuje wypoczynku – i to wcale nie jest nic złego. Nie każdy musi być rannym ptaszkiem. Po prostu sprawdź czy możesz zmienić godziny treningów na południowe lub wieczorne.

Warto zapamiętać:

  • Według nowych badań, które ukazały się na łamach czasopisma Sleep - 1 na 300 osób budzi się i idzie spać bardzo wcześnie. Takie zjawisko nazywa się zespołem przyspieszonej fazy snu (Advanced Sleep Phase Syndrome - ASPS).
  • Zespół przyspieszonej fazy snu wynika zarówno z czynników genetycznych, jak i środowiskowych.
  • Najlepiej podążać za zegarem biologicznym i nie zmuszać się do przebudzenia i zasypiania w czasie, który nie jest dla Ciebie naturalny.